Genel Bilgiler
Kozaklı, Nevşehir’in Kaplıca’ları ile ünlü ilçesidir.İl merkezi olan Nevşehir’e en uzak ilçedir.İlçeye bağlı 4’ü Kasaba , 21’i Köy olmak üzere 30 yerleşim birimi bulunmaktadır.İlçenin 2000 yılında yapılan genel nüfus sayımına göre merkez nüfusu 7.556,Kasaba veKöylerin nüfusu 18.376 ve İlçe’nin toplam nüfusu 25.932’dir.İlçenin il Merkezi olan Nevşehir’e uzaklığı 85 Km,çevre illerKayseri,Kırşehir ve Yozgat’a ortalama uzaklığı ise 90 Km’dir.
Nevşehir İli Siyasi Haritası
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| İl | Nevşehir |
| Coğrafî bölge | İç Anadolu |
| Yönetim | |
| – Kaymakam | Erkan YILMAZ |
| – Belediye başkanı | Celalettin GÜVEN |
| Yüzölçümü [1] | |
| – Toplam | 708 km2 (273,4 mi2) |
| Rakım | 1,275 m (4 ft) |
| Nüfus (2013)[2] | |
| – Toplam | 14,730 |
| – Kır | 7,334 |
| – Şehir | 7,396 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| – Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| Posta kodu | 50600 |
| İl alan kodu | 0384 |
| İl plaka kodu | 50 |
İlçe tarihi
İlçe 1954 yılında birbirine yakın mesafede bulunan Hamamorta, Buruncuk, Bağlıca ve Kozaklı köylerinin birleşmesi ile kurulmuştur. İlçenin ismi kurluşunda birleştirilen Kozaklı Köyü’nden gelmektedir. Kozaklı ilçesinin ahalisi Türkmen kökenli olup (Kızılkoyunlu-Akçakoyunlu-Yabanlı) aşiretlerinden oluşmaktadır. Ayrıca 18. yy sonlarında Toroslarda yaşayan yörüklerin iskan politikası sonrasında Nevşehir’in kuzey bölgelerine yerleştirilen ACIÖĞÜNLÜ (ya da acıön) aşireti de ilçenin önemli ve köklü yörük aşiretlerindendir. Hacıfaklı köyü başta olmak üzere birçok köyünde yerleşimi mevcuttur.
Kozaklı isminin nereden geldiği ise kesin olarak bilinmemektedir. Bu konu ile ilgili çeşitli rivayetler mevcuttur. Bu rivayetlerden bazıları ise şu şekildedir;
İlçede halen türbesi bulunan Kozoğlu isimli şahıs, kayalarla sıcak suyun etrafını çevirerek burada bir hamam meydana getirmiştir. Hamamın çevre köylerin ortasında bulunması sebebiyle Hamamorta adını aldığı, Türbe taşlarındaki yazılardan anlaşılmaktadır. Taşların üzerinde yapılan incelemede, Kozoğlu adlı şahsın Selçuklu’lar devrinde yaşadığı, ilçenin adının bu kişiden geldiği rivayet edilmektedir.
- Bir diğer rivayet ise ;
Anadolu’nun her alanında yaşayan yörüklerden, Aydın yöresi yörüklerinden “Kozak” isminde bir yörük beyinin geniş aile efradı ile birlikte hayvanları için yurt ve otlak arayışına çıkması ile şimdiki ismiyle anılan ve zamanında ormanlık bir alan olan “Kozaklı Köyü”ne yerleşmiş olmasıdır. Kozaklı adına değişik il ve ilçelerde rastlanmaktadır.(Örn; İskenderun, Manisa v.s.) İlk konaklama ve barınma yerlerinin Adana Kozan (sis sancağı) olduğu ve buradan iç ve batı bölgelerine doğru yayıldıkları için Kozaklı isminin bu beyin adından geldiği yoğun olarak kabul görmektedir. Bugünkü Kozaklı ilçesi sınırları içinde bulunan kaplıcalardan yükselen buharın pamuk kozasına benzediğinden, ileriden kozaya benzetilerek burada konaklandığı, bazılarının burada kalıp, bazı ailelerin daha batıya ve kuzeye doğru göç ettikleri de rivayetler arasında bulunmaktadır.
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1965[3] | 22.838 | 2.963 | 19.875 |
| 1970[4] | 25.376 | 5.101 | 20.275 |
| 1975[5] | 25.979 | 6.200 | 19.779 |
| 1980[6] | 26.607 | 6.826 | 19.781 |
| 1985[7] | 27.782 | 7.557 | 20.225 |
| 2000[8] | 23.629 | 7.755 | 15.874 |
| 2007[9] | 16.364 | 6.771 | 9.593 |
| 2008[10] | 16.090 | 7.065 | 9.025 |
| 2009[11] | 15.726 | 6.945 | 8.781 |
| 2010[12] | 15.519 | 7.011 | 8.508 |
| 2011[13] | 15.205 | 7.046 | 8.159 |
lçe ekonomisinde tarım önemli bir yer tutmaktadır. Ekilebilir alan miktarı 675,210 dekardır. Tarım alanlarının % 7’inde sulu tarım, % 93’ünde kuru tarım yapılmaktadır.
Enerji
İlçeye elektrik TEK bağlantılı olarak 1971 yılında gelmiş olup, bütün yerleşim birimlerinde mevcuttur. İlçeye elektrik, Avanos ilçesi Kalaba kasabasi trafo merkezinden verilmektedir. Ayrıca ilçede konut ve işyerlerinin büyük çoğunluğu kaplıcalardan elde edilen jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır.
Göl ve barajlar
İlçede göl bulunmayıp, Doyduk Köyü’nde inşasına 1998 yılında başlanan Doyduk Barajı inşaatı devam etmektedir. Taşlıhöyük Köyü Barajı inşaatı sonlanmış durumdadır. Şu anda su toplama aşamasındadır.
Tarım
İlçe ekonomisinde tarım önemli bir yer tutmaktadır. Ekilebilir alan miktarı 675,210 dekardır. Tarım alanlarının % 7’inde sulu tarım, % 93’ünde kuru tarım yapılmaktadır.